ภาพรวมธัม
ใช้ ญาน73 ญาน16 สัจ4 เป็น ภาพรวมธัม(ทัสน)
–สัจ4
-ญาน16(โสฬสญาน หรือ วิปัสนญาน16) นิยามว่า 16ขั้นตอนการบันลุธัม
1 นามรูป (แยกรูปแยกนาม แยกกายแยกใจ)
2 ปัจย (แยกเหตุแยกผล)
3 สัมสน (เห็นไตรลักสน/สน3)
4 อุทยัพ (เห็นเกิดดับ)
5 ภังค (เห็นวิปัสนปหาน)
ปหาน นิยามว่า แก้ไข แก้กิเลส แก้ปัญหา
6 ภย (เห็นภัยของวัต/อบาย)
7 อาทีนว (เห็นโอตัป)
8 นิพิท (เบื่อวัต) นิยามว่า
เบื่อ ท้อ ไร้เป้าหมาย ภาวะใจอ่อนล้า Languish ไม่ถึงกับซึมเศร้า
9 มุญจิตะ (เป้าหมายใหม่)
คือ วิวัต
10 ปติสังขาร (พบวิธีวิวัต)
11 สังขารุเปกข (เห็นเบิกบานก่อนได้วิหาร)
12 อนุโลมสัจ4 (เห็นด้วยทำตามสัจ4)
13 โคตรภู (ข้ามโคตร)
14 ปติมัค (ปริปหาน)
15 ปติผล (ปริอุเบกข)
16 ปัจเวกขน (มัคผลทัสน)
(13-16 มัคผล)
-วิปัสนญาน10 คือ ญานที่3-12
วิปัสนญาน9 คือ ญานที่4-12
หมายเหตุ
1 ธัมบทก่อนเบอร์ (เช่น ปริญ3) พระพุทธเจ้าตั้ง
ธัมบทหลังเบอร์ (เช่น 4ปริญ) ผู้เขียนตั้ง
2 แตะคำขีดเส้นใต้เพื่อดูความหมายของคำนั้น
3 บาลีสมัยพุทธกาลไม่มีภาษาเขียน ผู้เขียนจึงใช้พยัญชนะแคร่ล่างเป็นตัวสะกดเท่าที่ดูออกว่าเป็นคำใดเพื่อให้กระชับพิมพ์ง่ายบนมือถือ
ขออภัยที่ทำให้อ่านยาก
saja4.org 